Boekhouding voor stichtingen en ANBI in 2026: waar u op moet letten

Denkt u dat een stichting weinig administratie kent omdat er geen winstoogmerk is? Het tegendeel is waar. Juist een stichting, en zeker een ANBI, moet aantoonbaar laten zien waar het geld vandaan komt en waar het naartoe gaat. Wie de regels niet volgt, riskeert de ANBI-status en daarmee de belastingvoordelen voor de organisatie en haar gevers. Wij zetten op een rij waar u in 2026 op moet letten.

Een stichting is geen belastingvrije zone. Ze heeft een wettelijke administratieplicht, kan vennootschapsbelasting en btw verschuldigd zijn, en moet bij een ANBI-status aan strikte publicatie- en bestedingsregels voldoen. Een ordelijke boekhouding is daarom niet alleen een verplichting, maar ook de basis waarop uw ANBI-status en de aftrekbaarheid van giften rusten.

De administratieplicht van een stichting

Elke stichting is verplicht een administratie te voeren waaruit haar rechten en verplichtingen blijken. Dat is niet vrijblijvend.

• U legt alle inkomsten en uitgaven vast, met onderliggende stukken.
• U stelt jaarlijks een balans en een staat van baten en lasten op.
• U bewaart de administratie in beginsel zeven jaar.
• Voor grotere stichtingen en die met een onderneming gelden aanvullende eisen aan de jaarrekening.

Werkt u met giften, subsidies en bestemmingsfondsen, dan is het verstandig om per doel of project een aparte verantwoording te voeren, zodat u kunt aantonen dat geld is besteed waarvoor het gegeven is.

De voorwaarden voor een ANBI-status

Een Algemeen Nut Beogende Instelling (ANBI) geniet belastingvoordelen, maar moet blijvend aan een aantal voorwaarden voldoen. De Belastingdienst toetst hierop.

• De instelling zet zich voor minstens 90% in voor het algemeen nut.
• De instelling heeft geen winstoogmerk met haar algemeen nuttige activiteiten.
• Een bestuurder mag niet als eigenaar over het vermogen beschikken; er geldt een scheiding tussen het vermogen van de instelling en dat van de bestuurders.
• Het beleid wordt vastgelegd in een actueel beleidsplan.
• Bestuurders ontvangen hooguit een onkostenvergoeding of een niet-bovenmatig vacatiegeld, geen marktconform salaris voor hun bestuursfunctie.

Daarnaast geldt het bestedingscriterium: een ANBI mag niet meer vermogen aanhouden dan redelijkerwijs nodig is. Structureel oppotten van middelen is niet toegestaan.

De publicatieplicht: transparantie is verplicht

Een ANBI moet een aantal gegevens openbaar maken, doorgaans op een eigen internetpagina. Ontbreken deze, dan kan de status vervallen.

• Naam, RSIN of fiscaal nummer en contactgegevens.
• De doelstelling en het beleidsplan op hoofdlijnen.
• De bestuurssamenstelling en het beloningsbeleid.
• Een verslag van de activiteiten en een financiele verantwoording.

De financiele verantwoording moet in de regel binnen zes maanden na afloop van het boekjaar zijn gepubliceerd. Een tijdige, kloppende jaarcijferset is dus geen luxe maar een voorwaarde voor het behoud van de status.

Vennootschapsbelasting en btw

Ook een stichting kan met belasting te maken krijgen zodra zij meer doet dan puur ideeel werk.

• Vennootschapsbelasting: drijft de stichting een onderneming, dan is zij in beginsel vpb-plichtig over die activiteiten. Er geldt een vrijstelling als de winst niet meer bedraagt dan 15.000 euro per jaar, of 75.000 euro over het jaar en de vier voorgaande jaren samen.
• Btw: verricht de stichting belaste prestaties, dan is zij btw-ondernemer voor dat deel. Voor fondsenwervende activiteiten en bepaalde sociaal-culturele diensten gelden vrijstellingen en drempelbedragen.

De grens tussen belast en onbelast loopt vaak dwars door een stichting heen: de contributies zijn wellicht vrijgesteld, terwijl een winkeltje of een evenement belast is. Dat vraagt om een zorgvuldige splitsing in de administratie.

Rekenvoorbeeld

Stel, een culturele stichting met ANBI-status ontvangt in een jaar 40.000 euro aan giften en subsidies en exploiteert daarnaast een kleine museumwinkel.

• De giften en subsidies zijn geen vergoeding voor een prestatie en blijven buiten de btw en de vpb.
• De winkel maakt 20.000 euro omzet met 6.000 euro winst. Omdat deze winst onder de vpb-vrijstelling van 15.000 euro blijft, is er geen vennootschapsbelasting verschuldigd, mits ook aan de andere voorwaarden is voldaan.
• Over de winkelomzet is de stichting wel btw-ondernemer en draagt zij btw af, terwijl zij de voorbelasting op de inkoop mag aftrekken.

Zonder een gescheiden administratie zou deze stichting niet kunnen aantonen dat de winkel binnen de vrijstelling blijft en dat de giften terecht buiten de heffing zijn gehouden.

Wat dit betekent voor u

Zo passen wij dit toe bij OneStone. Wij richten de administratie van uw stichting zo in dat giften, subsidies en belaste activiteiten netjes gescheiden worden verantwoord, met per project of fonds een eigen overzicht. Wij stellen de jaarcijfers op die u nodig hebt voor de ANBI-publicatie, bewaken de bestedings- en publicatietermijnen en beoordelen of en waar vennootschapsbelasting of btw aan de orde is. Zo blijft uw ANBI-status geborgd en houden uw gevers hun giftenaftrek, zonder dat het bestuur zich in de fiscale techniek hoeft te verdiepen.

Let op. Dit artikel is met zorg samengesteld op basis van de wet- en regelgeving zoals die geldt voor 2026 en is bedoeld als algemene toelichting. Het vormt geen persoonlijk fiscaal of juridisch advies. Uw eigen situatie kan tot een andere uitkomst leiden. Overleg altijd met uw adviseur van OneStone voordat u beslissingen neemt.

Bronnen

Dit artikel is gebaseerd op de volgende gezaghebbende bronnen:

• Belastingdienst, ANBI: voorwaarden en publicatieplicht.
• Wet op de vennootschapsbelasting 1969, artikel 6 (wetten.overheid.nl).
• KVK, Een stichting oprichten en de administratie.

Liever laten regelen?

OneStone neemt de boekhouding, jaarcijfers en fiscale beoordeling van uw stichting volledig uit handen. Bekijk onze finance voor non-profit of plan een vrijblijvende kennismaking.