In 2026 belast box 3 nog steeds een forfaitair (fictief) rendement: 1,28% op spaargeld, 6,00% op beleggingen en overige bezittingen en 2,70% aftrek op schulden, tegen een tarief van 36% boven een heffingsvrij vermogen van €59.357 per persoon. Is je werkelijke rendement lager, dan mag je via de tegenbewijsregeling over dat lagere werkelijke rendement afrekenen. De Wet werkelijk rendement box 3 moet het stelsel per 1 januari 2028 vervangen, maar die wet is nog niet aangenomen: de Eerste Kamer heeft de stemming op 30 juni 2026 aangehouden en het kabinet werkt aan een novelle.
Voor ondernemers en DGA's is box 3 zelden een losse kwestie. Spaargeld naast de onderneming, een beleggingsportefeuille, een verhuurd appartement of een lening aan de eigen BV: het hangt allemaal samen met de vraag waar je vermogen het beste kunt aanhouden. Privé in box 3, of in de BV of holding met vennootschapsbelasting en later box 2. In dit artikel zetten we de regels voor 2026 op een rij, rekenen we de tegenbewijsregeling door en geven we beslisregels voor die afweging.
De Belastingdienst kijkt naar je bezittingen en schulden op de peildatum 1 januari 2026. Per categorie geldt een vast rendementspercentage:
De berekening loopt in drie stappen. Eerst tel je de forfaitaire rendementen per categorie op. Dat totaal deel je door je rendementsgrondslag (bezittingen min schulden), wat een gemiddeld rendementspercentage oplevert. Dat percentage pas je vervolgens toe op de grondslag na aftrek van het heffingsvrij vermogen. Over de uitkomst betaal je 36%.
Belangrijk voor ondernemers: vermogen dat tot je onderneming behoort (box 1) of aandelen in je eigen BV (box 2) vallen buiten box 3. Een vordering van je privé op je eigen BV valt in beginsel wél in box 3, tenzij die als terbeschikkingstelling in box 1 valt.
Na de arresten van de Hoge Raad (Kerstarrest 2021 en de arresten van juni 2024) mag de wetgever geen hoger rendement belasten dan je werkelijk hebt behaald. De Wet tegenbewijsregeling box 3 geeft daar een wettelijke basis aan. Die wet geldt voor de jaren 2017 tot en met 2027, als overbrugging naar het nieuwe stelsel.
De kern: maak je aannemelijk dat je werkelijke rendement lager is dan het forfaitaire rendement, dan word je belast over het werkelijke rendement. Daarbij gelden vier spelregels die in de praktijk vaak verrassen:
Voor het belastingjaar 2025 geef je het werkelijk rendement voor het eerst direct op in de aangifte inkomstenbelasting. Het aangifteprogramma rekent beide varianten door en je betaalt over de gunstigste. Voor eerdere jaren werkte de Belastingdienst met het aparte formulier Opgaaf werkelijk rendement. Wij verwachten dezelfde werkwijze in de aangifte over 2026, maar de definitieve inrichting van dat aangifteprogramma is pas begin 2027 bekend.
Neem een DGA zonder fiscaal partner met op 1 januari 2026 €100.000 spaargeld en €200.000 in een beleggingsportefeuille, zonder schulden.
Forfaitaire berekening:
Scenario A, een matig beursjaar. Hij ontvangt €1.600 rente en €4.000 dividend, maar de portefeuille daalt per saldo €3.000 in koers. Zijn werkelijk rendement is €2.600. De belasting op werkelijk rendement is 36% van €2.600 = €936. Tegenbewijs bespaart hem dus circa €2.900.
Scenario B, een goed beursjaar. Rente €1.600, dividend €4.000 en een koersstijging van €14.000: werkelijk rendement €19.600. Belasting op werkelijk rendement zou €7.056 zijn. Het forfait (€3.835) is dan gunstiger en tegenbewijs heeft geen zin.
Scenario C, alleen spaargeld. Iemand met €120.000 op een spaarrekening tegen 1,5% rente ontvangt €1.800. Forfaitair betaalt hij 36% x 1,28% x (€120.000 min €59.357) = afgerond €279. Werkelijk zou hij 36% x €1.800 = €648 betalen, omdat het heffingsvrij vermogen vervalt. Voor pure spaarders met een rente boven het forfait levert tegenbewijs dus niets op.
De beslisregel: tegenbewijs loont vooral in jaren met koersdalingen, bij vastgoed dat in waarde daalt of nauwelijks huur oplevert, en bij vermogen dat vooral uit lage of renteloze vorderingen bestaat. Het loont zelden bij spaarders en bijna nooit in een sterk beursjaar.
De Tweede Kamer nam het wetsvoorstel Wet werkelijk rendement box 3 (Kamerstuk 36748) op 12 februari 2026 aan. Het voorstel bevat in de oorspronkelijke vorm:
In de Eerste Kamer bleek geen meerderheid. Na het debat op 30 juni 2026 heeft de Senaat de stemming aangehouden tot na de behandeling van een novelle. In een brief van 29 september 2026 schetst het kabinet de richting van die novelle: vanaf 2028 alle financiële instrumenten (aandelen, obligaties, opties) onder een vermogenswinstbelasting in plaats van een jaarlijkse aanwasheffing, met een volledige overgang voor de overige bezittingen in 2030. Om 2028 te halen moet de novelle volgens het kabinet vóór 31 december 2026 door de Eerste Kamer zijn aangenomen.
Ter dekking stelt het kabinet daarnaast voor om het heffingsvrij vermogen in 2027 te verlagen naar €30.846 en het forfait voor overige bezittingen te verhogen. Dat zijn op 5 oktober 2026 nog voorstellen, geen wet. Ook de verlaging van het hoge box 2 tarief naar 29,2% vanaf 2027 en de stapsgewijze verlaging van de grens voor excessief lenen van €500.000 naar uiteindelijk €100.000 zijn voorstellen die het parlement nog moet behandelen.
Onze eerlijke inschatting: of het nieuwe stelsel per 2028 ingaat, en in welke vorm, is op dit moment onzeker. Plan daarom niet op één uitkomst.
Ook al is de wet nog niet aangenomen, de richting is duidelijk genoeg om nu al rekening mee te houden.
Veel DGA's laten winst in de BV staan en beleggen daar. De vergelijking is niet eenvoudig, want de heffingen werken op een andere manier.
Gecombineerd betaal je bij uitkering dus 19% plus 24,5% over het restant, samen 38,85%, of in de hoogste schijven 25,8% plus 31%, samen 48,8%. Het voordeel van de BV zit in uitstel: zolang je niet uitkeert, rendeert het geld na 19% of 25,8% verder. Het nadeel: aan het eind betaal je vaak méér dan in box 3, en vermogen in de BV is minder vrij beschikbaar.
Beslisregels die wij in de praktijk hanteren:
Wil je winst gericht naar een holding brengen, lees dan eerst ons stuk over een holdingstructuur opzetten en over dividend uitkeren uit je BV.
Box 3 is voor ondernemers geen jaarlijks invulmoment maar een onderdeel van je vermogensstructuur. Bij OneStone kijken we bij de jaarafsluiting naar het hele plaatje: wat staat er in de BV, wat in de holding, wat privé, en welke stromen lopen ertussen. In Moneybird en Exact Online leggen we de rekening courant met de DGA en eventuele leningen zo vast dat je eind december direct ziet welke vordering of schuld op de peildatum staat.
Voor de aangifte rekenen we beide varianten door en kiezen we de gunstigste. Bij twijfel over de herstructurering van vermogen richting 2028 brengen we de scenario's in beeld, zodat je een beslissing neemt op basis van cijfers en niet op basis van krantenkoppen. Meer over onze aanpak voor ondernemers met een holding lees je op finance voor holdings en DGA's.
Let op: Dit artikel is met zorg samengesteld op basis van de wet en regelgeving zoals die in 2026 geldt en de stand van de wetgeving op 5 oktober 2026. Het is bedoeld als algemene toelichting en vormt geen persoonlijk fiscaal of juridisch advies. De voorstellen voor 2027 en 2028 kunnen nog wijzigen. Je eigen situatie kan tot een andere uitkomst leiden. Overleg altijd met je adviseur voordat je beslissingen neemt.
Lees ook: Holdingstructuur opzetten in 2026: voordelen, stappenplan en kosten · Dividend uitkeren uit je BV in 2026: box 2, balanstest en strategie · Rekening-courant DGA en de Wet excessief lenen: de €500.000-grens in 2026
Wil je weten of tegenbewijs over 2026 voor jou loont, of of je vermogen beter in je holding staat? Bekijk onze finance voor holdings en DGA's of plan een vrijblijvende kennismaking.
Plan een vrijblijvende kennismaking. We kijken samen naar je cijfers en waar de meeste winst te halen valt.
Met de KOR reken je geen btw als je omzet onder €20.000 blijft. Sinds 2025 zit je er niet meer drie jaar aan vast, maar voor B2B ondernemers en investeerders kan de regeling nog steeds geld kosten.
Tot €20.072 KIA, 40% EIA, tot 45% MIA en 36% WBSO: zo haal je in 2026 het maximale uit je investeringen en R&D, en zo voorkom je dat een slecht getimede aankoop in december je duizenden euro's kost.
Het handhavingsmoratorium is voorbij, de naheffing loopt terug tot 1 januari 2025 en op 31 december 2026 gaat het rechtsvermoeden onder €38 per uur in. Dit moeten opdrachtgevers en zzp'ers nu regelen.
