Btw-vrijstelling in de zorg in 2026: wanneer wel en wanneer niet

Is uw zorgdienst vrijgesteld van btw, of moet u toch 21% rekenen? Voor veel behandelingen in de zorg geldt een vrijstelling, maar de grens ligt fijner dan hij lijkt. Het draait niet om de titel van de behandelaar, maar om het doel van de dienst. Wij leggen uit wanneer de vrijstelling in 2026 geldt en wanneer niet.

De medische vrijstelling in de btw is een van de meest misverstane regelingen in de zorg. Veel zorgverleners gaan ervan uit dat alles wat zij doen automatisch vrijgesteld is, terwijl steeds meer diensten juist belast zijn. De vrijstelling is bedoeld voor de gezondheidkundige verzorging van de mens, en dat criterium bepaalt of u btw moet rekenen, niet alleen uw beroep of registratie.

De hoofdregel: therapeutisch doel en kwaliteit

De medische vrijstelling geldt voor diensten die de gezondheidkundige verzorging van de mens betreffen, mits ze door een voldoende gekwalificeerde beroepsbeoefenaar worden verricht. Twee elementen zijn dus doorslaggevend.

• Het doel van de dienst: er moet sprake zijn van diagnose, behandeling of genezing van een gezondheidsklacht. Een dienst met een therapeutisch doel is vrijgesteld.
• De kwaliteit van de behandelaar: is de beroepsbeoefenaar BIG-geregistreerd (bijvoorbeeld arts, tandarts, fysiotherapeut, verpleegkundige, psycholoog), dan is aan het kwaliteitsvereiste voldaan.

Voor niet-BIG-geregistreerde beroepsbeoefenaren kan de vrijstelling ook gelden, maar alleen als het kwaliteitsniveau van de dienst aantoonbaar gelijkwaardig is aan dat van een BIG-beroepsbeoefenaar. Die lat ligt hoog en vraagt om onderbouwing.

Wanneer is uw dienst juist belast?

Ontbreekt het therapeutische doel, dan vervalt de vrijstelling, ook als u BIG-geregistreerd bent. De volgende diensten zijn in beginsel belast:

• Keuringen zonder behandeldoel, zoals een medische keuring voor een verzekering, een rijbewijs of een sollicitatie. Hier gaat het om een oordeel, niet om verzorging.
• Cosmetische behandelingen zonder medische indicatie, die enkel gericht zijn op uiterlijk. Deze vallen onder het algemene tarief van 21%.
• Rapportages en getuigenverslagen aan derden, zoals een medisch advies voor een rechtszaak.
• Bepaalde arbo- en bedrijfsgeneeskundige diensten die geen verzorging van een individuele patient zijn.

Het gaat dus telkens om de vraag: staat de gezondheid van de patient centraal, of levert u een oordeel of een cosmetisch resultaat?

Let op het uitlenen van zorgpersoneel

Een aandachtspunt is het ter beschikking stellen van personeel. Leent u zorgpersoneel uit aan een andere instelling, dan is dat in beginsel een belaste dienst tegen 21%, ook al verricht dat personeel zorg. De vrijstelling geldt voor de zorgdienst zelf, niet automatisch voor het uitlenen van de handen die de zorg verlenen. Onder strikte voorwaarden kan uitlening buiten de heffing blijven, bijvoorbeeld bij structurele samenwerking zonder winstoogmerk, maar dat vraagt om een zorgvuldige beoordeling per situatie.

Wat de vrijstelling voor uw aftrek betekent

Een vrijstelling klinkt gunstig, maar heeft een keerzijde. Verricht u vrijgestelde prestaties, dan rekent u geen btw aan uw patienten, maar u mag de btw op uw eigen kosten en investeringen ook niet als voorbelasting aftrekken. Doet u zowel vrijgesteld als belast werk, dan moet u de voorbelasting splitsen.

Rekenvoorbeeld

Stel, u bent een BIG-geregistreerd arts en verricht in een maand twee soorten werk:

• Behandeling van patienten voor 8.000 euro: dit heeft een therapeutisch doel en is vrijgesteld. U rekent geen btw.
• Keuringen voor een verzekeraar voor 2.000 euro: dit mist een behandeldoel en is belast. U rekent 21% btw, dus 420 euro.

Omdat u nu ook belaste omzet heeft, mag u de btw op de kosten die aan de keuringen zijn toe te rekenen wel aftrekken. De voorbelasting op algemene kosten splitst u naar de verhouding tussen belaste en vrijgestelde omzet.

Wat dit betekent voor u

Zo passen wij dit toe bij OneStone. Wij brengen per dienst in kaart of de vrijstelling geldt en leggen die beoordeling vast, zodat u bij een controle kunt aantonen waarom een dienst vrijgesteld of belast is. Verricht u gemengde prestaties, dan richten wij uw administratie zo in dat de voorbelasting correct wordt gesplitst en u geen aftrek misloopt of ten onrechte claimt. Twijfelt u over een nieuwe dienst, zoals een cosmetische behandeling met deels medische indicatie of het uitlenen van personeel, laat die dan vooraf toetsen. Een verkeerde inschatting werkt door in elke factuur en is achteraf lastig te corrigeren.

Let op. Dit artikel is met zorg samengesteld op basis van de wet- en regelgeving zoals die geldt voor 2026 en is bedoeld als algemene toelichting. Het vormt geen persoonlijk fiscaal of juridisch advies. Uw eigen situatie kan tot een andere uitkomst leiden. Overleg altijd met uw adviseur van OneStone voordat u beslissingen neemt.

Bronnen

Dit artikel is gebaseerd op de volgende gezaghebbende bronnen:

• Belastingdienst, Vrijstelling btw voor medische diensten.
• Wet op de omzetbelasting 1968, artikel 11, eerste lid, onderdeel g (wetten.overheid.nl).
• Belastingdienst, Btw en het uitlenen van personeel in de zorg.

Liever laten regelen?

OneStone neemt uw btw-beoordeling, aangiftes en boekhouding volledig uit handen. Bekijk onze finance voor de zorg of plan een vrijblijvende kennismaking.