De vrije ruimte van de werkkostenregeling (WKR) is in 2026 2% over de eerste €400.000 van de fiscale loonsom en 1,18% over het meerdere. Binnen die ruimte geef je onbelast vergoedingen en verstrekkingen zoals een kerstpakket of personeelsuitje. Wat je erboven uitgeeft, belast de Belastingdienst bij je als werkgever met 80% eindheffing. Daarnaast zijn er gerichte vrijstellingen, zoals €0,23 per kilometer reiskosten en €2,45 per thuiswerkdag, die de vrije ruimte niet belasten.
De WKR is een van de onderdelen van de loonadministratie die we bij klanten het vaakst slordig ingericht zien. Niet omdat de regels zo ingewikkeld zijn, maar omdat de kosten verspreid door de boekhouding lopen: een kerstpakket bij de inkoopfacturen, een fiets via een leasemaatschappij, een thuiswerkvergoeding via de salarisstrook. Aan het eind van het jaar weet niemand meer wat er in de vrije ruimte is gevallen. In dit artikel zie je hoe de regeling in 2026 werkt en hoe je hem zo inricht dat de afrekening in februari een formaliteit wordt.
Hoe groot is de vrije ruimte in 2026?
De vrije ruimte wordt berekend over het totale fiscale loon van alle werknemers samen (kolom 14 van de loonstaat).
- Over de eerste €400.000 loonsom: 2%
- Over de loonsom boven €400.000: 1,18%
Een paar voorbeelden:
- Loonsom €150.000: vrije ruimte €3.000
- Loonsom €400.000: vrije ruimte €8.000
- Loonsom €600.000: €8.000 plus 1,18% van €200.000 (€2.360), samen €10.360
- Loonsom €1.500.000: €8.000 plus 1,18% van €1.100.000 (€12.980), samen €20.980
Een DGA zonder personeel met een gebruikelijk loon van €58.000 heeft dus een vrije ruimte van €1.160. Dat is niet veel, maar genoeg voor een fatsoenlijk kerstpakket en een paar kleine verstrekkingen. Voor het gebruikelijk loon zelf verwijzen we naar ons artikel over DGA salaris in 2026.
Wat valt onder de gerichte vrijstellingen?
Gerichte vrijstellingen gaan niet ten koste van de vrije ruimte, mits je ze vooraf als eindheffingsloon aanwijst en ze aan de voorwaarden voldoen. De belangrijkste in 2026:
- Reiskosten: maximaal €0,23 per kilometer onbelast, voor woon werkverkeer en zakelijke ritten met eigen vervoer. Bij openbaar vervoer mag je ook de werkelijke kosten vergoeden.
- Thuiswerkvergoeding: maximaal €2,45 per dag dat de werknemer (grotendeels) thuis werkt. Voor dezelfde dag geef je niet zowel een reiskostenvergoeding als een thuiswerkvergoeding, tenzij de werknemer een deel van de dag op kantoor werkt.
- Zakelijke reizen: verblijfskosten zoals maaltijden en hotel tijdens zakelijke reizen.
- Cursussen, opleidingen en studie: gericht op het verwerven van inkomen.
- Verhuiskosten bij verhuizing in verband met het werk: de werkelijke kosten van het overbrengen van de inboedel plus maximaal €7.750.
- Een verklaring omtrent het gedrag (VOG) en arbovoorzieningen buiten de werkplek die aan de arbonormen voldoen.
- Gereedschap, ICT middelen en vakliteratuur, voor zover noodzakelijk voor het werk. Een laptop die de werkgever noodzakelijk vindt en die de werknemer moet teruggeven bij vertrek, valt hieronder.
De noodzakelijkheidstoets bij ICT en gereedschap is een praktisch punt: de werkgever beslist, maar moet het kunnen uitleggen. Een iPhone voor een medewerker die nooit buiten kantoor werkt, is lastiger te verdedigen dan een laptop voor een consultant.
Wat zijn nihilwaarderingen?
Bij nihilwaarderingen is de waarde van een verstrekking voor de loonheffing nul. Ook die tellen niet mee voor de vrije ruimte. Voorbeelden:
- Voorzieningen op de werkplek, zoals een bureau, stoel of beeldscherm op kantoor.
- Consumpties op de werkplek die geen maaltijd zijn: koffie, thee, fruit.
- Werkkleding die (nagenoeg) uitsluitend geschikt is om tijdens het werk te dragen, of kleding met een duidelijk logo van minimaal 70 cm².
- Arbovoorzieningen op de werkplek zoals een aangepaste werkplek of beschermingsmiddelen.
Let op het verschil tussen werkplek en thuis. Een bureaustoel op kantoor is een nihilwaardering. Een bureaustoel voor thuis kan onder de arbovrijstelling vallen als hij aan de arbonormen voldoet en de werkgever hem ter beschikking stelt; anders gaat hij ten koste van de vrije ruimte.
Wat gebeurt er als je de vrije ruimte overschrijdt?
Over het bedrag boven de vrije ruimte betaal je als werkgever 80% eindheffing. Dat is geen percentage over het bruto bedrag van de werknemer: het komt bovenop de kosten die je al hebt gemaakt. Een overschrijding van €5.000 kost je dus €4.000 extra.
De afrekening gebeurt per kalenderjaar. Je geeft de eindheffing over 2026 aan in de aangifte loonheffingen over het tweede tijdvak van 2027. Bij maandaangifte is dat de aangifte over februari 2027, uiterlijk in te dienen en te betalen op 31 maart 2027. Bij vierwekenaangifte is het het derde tijdvak.
Heb je in de loop van het jaar al inzicht? Dan kun je ervoor kiezen om een verwachte overschrijding eerder af te dragen. Wie te laat aangeeft, krijgt een correctie met belastingrente en mogelijk een verzuimboete.
Hoe werkt de concernregeling?
Behoren meerdere BV's tot een concern (95% of meer verbonden, zoals bij een fiscale eenheid), dan mag je kiezen voor de concernregeling. De vrije ruimte wordt dan berekend over de gezamenlijke loonsom en je rekent één keer af bij de concernvennootschap van je keuze.
Het voordeel: een BV die haar ruimte niet gebruikt, compenseert een BV die eroverheen gaat. Het nadeel: de 2% schijf geldt maar één keer voor het hele concern. Een rekenvoorbeeld met twee werkmaatschappijen met elk €300.000 loonsom:
- Zonder concernregeling: per BV 2% van €300.000 = €6.000, samen €12.000 vrije ruimte.
- Met concernregeling: 2% van €400.000 plus 1,18% van €200.000 = €10.360.
De concernregeling kost hier €1.640 vrije ruimte. Hij loont alleen als de ene BV structureel ruimte overhoudt en de andere structureel overschrijdt. Je kiest per kalenderjaar, dus je kunt het elk jaar opnieuw doorrekenen. Meer over groepsstructuren lees je in ons artikel over de fiscale eenheid in de vennootschapsbelasting.
De gebruikelijkheidstoets: geen vrije ruimte voor alles
Je mag niet alles wat je wilt in de vrije ruimte onderbrengen. Een vergoeding of verstrekking mag niet meer dan 30% afwijken van wat in vergelijkbare omstandigheden gebruikelijk is. Als vuistregel accepteert de Belastingdienst tot €2.400 per werknemer per jaar zonder nadere toets. Daarboven moet je aannemelijk kunnen maken dat het gebruikelijk is.
Deze toets speelt vooral bij DGA's. Een DGA die zichzelf een e-bike van €4.500 verstrekt en die volledig in de vrije ruimte stopt, komt boven de €2.400. Dan is het risico dat de Belastingdienst het bedrag als loon van de DGA aanmerkt, met loonheffing bij de DGA in plaats van eindheffing. Een eenvoudige beslisregel: verstrek de DGA niets wat je een vergelijkbare werknemer niet ook zou geven.
Rekenvoorbeeld: een bureau met twaalf medewerkers
Een creatief bureau heeft in 2026 een fiscale loonsom van €600.000. De vrije ruimte is €10.360. Het bureau doet de volgende uitgaven:
- Kerstpakketten: 13 x €125 = €1.625 (vrije ruimte)
- Personeelsuitje en eindejaarsdiner: €6.500 (vrije ruimte, voor zover buiten de werkplek)
- Fiets in eigendom verstrekt aan één medewerker: €2.000 (vrije ruimte)
- Verjaardagscadeaus en jubileumbloemen: €900 (vrije ruimte)
- Reiskostenvergoeding: 8 medewerkers, 15 km enkele reis, gemiddeld 3 dagen per week op kantoor (gerichte vrijstelling, niet in de vrije ruimte)
- Thuiswerkvergoeding: 2 dagen per week x 46 weken x €2,45 = €225,40 per medewerker (gerichte vrijstelling)
- Koffie en fruit op kantoor: nihilwaardering
Totaal in de vrije ruimte: €11.025. De overschrijding is €665 en de eindheffing 80% x €665 = €532. Had het bureau de fiets niet verstrekt maar via een leaseconstructie ter beschikking gesteld, dan was de bijtelling 7% van de consumentenadviesprijs per jaar geweest. Die bijtelling kan de werkgever ook als eindheffingsloon aanwijzen en in de vrije ruimte onderbrengen: bij een fiets van €2.000 is dat €140 per jaar in plaats van €2.000 in één keer.
Voor de reiskosten geldt: bij een vaste vergoeding reken je met 214 werkdagen bij een voltijdse werkweek, naar rato bij minder dagen. Wie structureel thuiswerkt, mag daarvoor geen reiskosten meer ontvangen voor die dagen.
Hoe richt je de WKR in in Moneybird of Exact Online?
De afrekening in februari is alleen eenvoudig als je het hele jaar per uitgave vastlegt in welke categorie hij valt. Wij werken bij klanten met een vaste set grootboekrekeningen:
- WKR vrije ruimte: kerstpakketten, uitjes, cadeaus, fietsen in eigendom
- WKR gerichte vrijstelling: reiskosten, thuiswerkvergoeding, opleidingen, verblijfskosten
- WKR nihilwaardering: werkplekvoorzieningen, consumpties op de werkplek
- WKR intermediaire kosten: zakelijke kosten die de werknemer voorschiet en die je vergoedt op basis van een bon
In Moneybird gebruiken we daarvoor categorieën en desgewenst kostenplaatsen per medewerker. In Exact Online werken we met aparte grootboekrekeningen plus een kostendrager voor de BV als je de concernregeling toepast. Belangrijk: voor de WKR reken je in de regel met de factuurwaarde inclusief btw. Bovendien is btw op kerstpakketten en personeelsfeesten vaak niet aftrekbaar door het Besluit uitsluiting aftrek omzetbelasting (BUA). Zorg dat de WKR rekening het bedrag inclusief btw laat zien, ook als de btw apart op de btw rekening staat.
Per kwartaal maken we een tussenstand: vrije ruimte op basis van de loonsom tot dan, en de uitgaven tot dan. Zo zie je in oktober al of het kerstpakket nog past. Meer over loonadministratie lees je op salarisadministratie uitbesteden.
Veelgemaakte fouten met de werkkostenregeling
- Niet aanwijzen. Vergoedingen en verstrekkingen moet je uiterlijk op het moment van verstrekken als eindheffingsloon aanwijzen. Zonder aanwijzing zijn ze belast loon bij de werknemer. Leg de aanwijzing vast in een WKR beleid of arbeidsvoorwaardenregeling.
- Btw vergeten in de vrije ruimte. Je toetst in de regel aan de factuurwaarde inclusief btw. Wie alleen de netto kosten optelt, onderschat het gebruik van de vrije ruimte.
- De fiets verkeerd behandelen. Een fiets in eigendom gaat volledig in de vrije ruimte; een ter beschikking gestelde fiets valt onder de 7% bijtelling. Wie de bijtelling ook als eindheffing kiest, moet dat aanwijzen.
- Thuiswerk en reiskosten tegelijk vergoeden voor dezelfde dag, zonder dat er sprake is van een gedeeltelijke kantoordag.
- Personeelsfeest op de werkplek als vrije ruimte boeken. Consumpties op de werkplek zijn een nihilwaardering, maar maaltijden niet. Een feest in een externe locatie gaat volledig in de vrije ruimte.
- De DGA vergeten. Ook de DGA telt mee in de loonsom en in de WKR. Toets verstrekkingen aan de DGA extra streng aan de gebruikelijkheidstoets.
- Pas in maart beginnen. Wie de uitgaven pas na de jaarafsluiting gaat uitzoeken, mist de deadline van de aangifte over tijdvak 2 of heeft geen tijd meer om te corrigeren.
Checklist WKR 2026
- Stel je fiscale loonsom 2026 vast en bereken de vrije ruimte.
- Leg schriftelijk vast welke vergoedingen je als eindheffingsloon aanwijst.
- Controleer de reiskosten en thuiswerkvergoedingen op de juiste bedragen (€0,23 en €2,45).
- Richt aparte grootboekrekeningen in voor vrije ruimte, gerichte vrijstelling, nihilwaardering en intermediaire kosten.
- Maak in oktober een tussenstand en beslis dan over kerstpakket en eindejaarsuitje.
- Beoordeel bij een concern of de concernregeling in 2026 voordeel oplevert.
- Toets verstrekkingen aan de DGA aan de gebruikelijkheidstoets (€2.400 vuistregel).
- Bereken eventuele eindheffing en neem die op in de aangifte over februari 2027 (uiterlijk 31 maart 2027).
Wat dit voor je betekent
Voor de meeste mkb bedrijven is de WKR geen fiscaal risico maar een administratief probleem. Als de kosten goed geboekt zijn, is de afrekening een berekening van tien minuten. Bij OneStone richten we de grootboekstructuur in Moneybird of Exact Online zo in dat elke WKR uitgave direct in de juiste categorie belandt, maken we per kwartaal een tussenstand en verwerken we de eindheffing samen met de salarisadministratie in de aangifte over tijdvak 2. Je weet dan in het najaar al wat er nog kan.
Let op: Dit artikel is met zorg samengesteld op basis van de wet en regelgeving zoals die in 2026 geldt en is bedoeld als algemene toelichting. Het vormt geen persoonlijk fiscaal of juridisch advies. Je eigen situatie kan tot een andere uitkomst leiden. Overleg altijd met je adviseur voordat je beslissingen neemt.
Veelgestelde vragen
- Hoeveel is de vrije ruimte WKR in 2026? De vrije ruimte is 2% over de eerste €400.000 van de fiscale loonsom en 1,18% over het meerdere. Bij een loonsom van €400.000 is dat €8.000.
- Wat is de onbelaste reiskostenvergoeding in 2026? Je mag maximaal €0,23 per kilometer onbelast vergoeden. Voor openbaar vervoer mag je ook de werkelijke kosten vergoeden.
- Hoe hoog is de thuiswerkvergoeding in 2026? De onbelaste thuiswerkvergoeding is €2,45 per dag. Je geeft voor dezelfde dag niet ook een reiskostenvergoeding, tenzij de werknemer een deel van de dag op kantoor werkt.
- Valt een kerstpakket onder de vrije ruimte? Ja. Een kerstpakket gaat ten koste van de vrije ruimte, gerekend tegen de factuurwaarde inclusief btw. Is de vrije ruimte op, dan betaal je 80% eindheffing over het meerdere.
- Wanneer moet ik de WKR over 2026 afrekenen? In de aangifte loonheffingen over het tweede tijdvak van 2027. Bij maandaangifte is dat de aangifte over februari, uiterlijk op 31 maart 2027.
- Geldt de WKR ook voor een DGA zonder personeel? Ja. Het loon van de DGA telt mee in de loonsom. Verstrekkingen aan de DGA moeten wel gebruikelijk zijn; als vuistregel tot €2.400 per jaar.
Bronnen
- Belastingdienst, Werkkostenregeling (https://www.belastingdienst.nl/wps/wcm/connect/bldcontentnl/belastingdienst/zakelijk/personeel_en_loon/werkkostenregeling/)
- Belastingdienst, Handboek Loonheffingen 2026 (https://www.belastingdienst.nl/wps/wcm/connect/bldcontentnl/belastingdienst/zakelijk/personeel_en_loon/handboek_loonheffingen/)
- Ondernemersplein KVK, Werkkostenregeling (https://ondernemersplein.overheid.nl/wetten-en-regels/werkkostenregeling/)
- Wet op de loonbelasting 1964, artikel 31a (https://wetten.overheid.nl/BWBR0002471)
Lees ook: DGA-salaris 2026: de €58.000-norm en hoe je het juiste loon bepaalt · Fiscale eenheid vennootschapsbelasting: voorwaarden, voordelen en valkuilen · Management fee versus DGA-salaris: de optimale opzet in een holdingstructuur
Liever laten regelen?
Wil je de WKR het hele jaar netjes bijhouden in plaats van in maart alles uit te zoeken? Bekijk salarisadministratie uitbesteden of Effortless Finance, of plan een vrijblijvende kennismaking.